Kolejność odpowietrzania hamulców z ABS – jak zrobić to poprawnie?

W większości samochodów z ABS hamulce odpowietrza się od koła najbardziej oddalonego od pompy hamulcowej do koła położonego najbliżej. Najczęściej kolejność wygląda tak: prawy tył, lewy tył, prawy przód, lewy przód. Zawsze trzeba jednak sprawdzić schemat przewidziany dla konkretnego modelu, ponieważ układ przewodów i procedura ABS mogą się różnić. Czytaj dalej, aby przygotować samochód i wykonać odpowietrzanie bez pomijania ważnych etapów.

Najczęstsza kolejność to prawy tył → lewy tył → prawy przód → lewy przód, ale instrukcja serwisowa pojazdu ma pierwszeństwo przed ogólną zasadą.

Dlaczego kolejność odpowietrzania hamulców ma znaczenie?

W układzie hamulcowym powietrze może znajdować się w przewodach, zaciskach, cylinderkach oraz w module ABS. Pęcherzyki są ściśliwe, dlatego pedał hamulca staje się miękki, a jego skok wyraźnie się wydłuża.

Rozpoczęcie od koła najbardziej oddalonego od pompy ogranicza ryzyko ponownego przepchnięcia powietrza do wcześniej odpowietrzonych przewodów. W niektórych samochodach przewody są poprowadzone po przekątnej lub w układzie diagonalnym, więc sama odległość koła nie zawsze wystarcza do ustalenia prawidłowej sekwencji.

Jaka kolejność odpowietrzania hamulców z ABS?

Jeżeli producent nie podał innej procedury, można zastosować standardową kolejność:

1. prawe tylne koło,
2. lewe tylne koło,
3. prawe przednie koło,
4. lewe przednie koło.

W samochodach z napędem na cztery koła, rozdzielaczem siły hamowania albo nietypowym modułem ABS kolejność może być odmienna. Informacji należy szukać w instrukcji obsługi, dokumentacji technicznej lub procedurze producenta układu hamulcowego.

Co przygotować przed pracą?

Do odpowietrzania potrzebujesz stabilnego podnośnika, podpór, klucza do odpowietrzników, przezroczystego przewodu i naczynia na zużyty płyn. Przydaje się także druga osoba do naciskania pedału, choć można użyć zestawu ciśnieniowego lub podciśnieniowego.

Przed rozpoczęciem sprawdź, jaki płyn przewidziano dla samochodu. Nie mieszaj płynów o różnych specyfikacjach, jeśli producent tego nie dopuszcza. Płyn hamulcowy uszkadza lakier, dlatego rozlane krople trzeba natychmiast usunąć wodą.

Przygotuj następujące elementy:

• nowy płyn hamulcowy zgodny ze specyfikacją pojazdu,
• klucz oczkowy dopasowany do odpowietrznika,
• przezroczysty przewód o średnicy pasującej do króćca,
• czyste naczynie z podziałką lub pojemnik na zużyty płyn,
• podnośnik, podpory i kliny pod koła.

Jak odpowietrzyć hamulce krok po kroku?

Przygotowanie samochodu

Ustaw pojazd na równej, twardej nawierzchni. Zaciągnij hamulec postojowy, wyłącz silnik i zabezpiecz koła klinami.

Poluzuj śruby kół przed podniesieniem samochodu. Następnie unieś pojazd i oprzyj go na podporach. Nie pracuj pod samochodem utrzymywanym wyłącznie przez podnośnik.

Kontrola zbiorniczka

Oczyść okolice korka zbiorniczka, aby brud nie dostał się do układu. Uzupełnij płyn do oznaczenia MAX i kontroluj jego poziom przez cały czas pracy.

Nie dopuść do opróżnienia zbiorniczka. Jeżeli poziom spadnie poniżej minimum, powietrze może trafić do pompy hamulcowej i modułu ABS, co wydłuży procedurę.

Odpowietrzanie pierwszego koła

Zdejmij gumową zaślepkę z odpowietrznika i załóż na niego przezroczysty przewód. Drugi koniec umieść w naczyniu, najlepiej zanurzając go w niewielkiej ilości świeżego płynu.

Poproś pomocnika o kilkukrotne, powolne naciśnięcie pedału hamulca, a następnie o przytrzymanie go przy podłodze. Odkręć odpowietrznik o około ćwierć do pół obrotu. Płyn wraz z powietrzem powinien przepłynąć przez przewód.

Zakręć odpowietrznik dopiero wtedy, gdy pedał przestanie się przesuwać. Dopiero po zamknięciu zaworu pomocnik może zwolnić pedał. Powtarzaj cykl do chwili, gdy z przewodu będzie wypływał płyn bez pęcherzyków.

Przejście do kolejnych kół

Po zakończeniu pracy przy jednym kole sprawdź poziom w zbiorniczku i uzupełnij płyn. Następnie przejdź do kolejnego koła zgodnie z ustaloną sekwencją.

Nie pomijaj kontroli odpowietrzników. Jeżeli któryś jest zapieczony, nie używaj nadmiernej siły, ponieważ jego urwanie może wymagać wymiany zacisku lub cylinderka.

Jak odpowietrzyć moduł ABS?

W wielu starszych i prostszych układach wystarcza tradycyjne odpowietrzanie przy kołach. Jeżeli jednak powietrze dostało się do pompy ABS albo pedał nadal jest miękki, może być potrzebna procedura serwisowa z użyciem testera diagnostycznego.

Tester uruchamia elektrozawory i pompę w module ABS, umożliwiając przesunięcie płynu przez kanały, do których nie zawsze dociera on podczas zwykłego pompowania pedałem. Po aktywacji modułu zwykle trzeba ponownie odpowietrzyć wszystkie koła.

Jeśli po standardowym odpowietrzaniu pedał nadal wpada głęboko, nie zakładaj od razu uszkodzenia pompy. W układzie ABS może pozostawać powietrze wymagające uruchomienia procedury serwisowej.

W niektórych modelach producent wymaga określonej temperatury płynu, podłączenia testera albo wykonania kilku cykli zaworów. Szczegóły zależą od konstrukcji modułu i nie powinny być zastępowane uniwersalną instrukcją.

Jak sprawdzić rezultat odpowietrzania?

Po zamknięciu wszystkich odpowietrzników uzupełnij płyn do poziomu MAX i załóż korki ochronne. Oczyść zaciski oraz okolice przewodów, aby łatwiej zauważyć ewentualny wyciek.

Przy wyłączonym silniku kilkukrotnie naciśnij pedał. Powinien stawiać wyraźny opór i pozostawać na podobnej wysokości. Jeżeli powoli opada przy stałym nacisku, układ może być nieszczelny albo problem może dotyczyć pompy hamulcowej.

Przed wyjazdem sprawdź, czy:

• odpowietrzniki są dokręcone,
• na połączeniach przewodów nie ma śladów płynu,
• poziom płynu znajduje się między oznaczeniami MIN i MAX,
• pedał nie jest gąbczasty ani nadmiernie miękki,
• koła obracają się bez nietypowego ocierania po zwolnieniu hamulca.

Pierwszą jazdę wykonaj na małej prędkości, na pustym i bezpiecznym placu. Sprawdź działanie hamulca kilka razy, zanim włączysz się do normalnego ruchu.

Jakich błędów unikać?

Najczęstszy błąd polega na pompowaniu pedału przy otwartym odpowietrzniku. W takiej sytuacji powietrze może zostać zassane z powrotem do przewodu, zwłaszcza gdy koniec przewodu nie jest zanurzony w płynie.

Nie należy również gwałtownie wciskać pedału do samej podłogi w starym układzie. Tłok pompy może wtedy pracować w nieużywanym zakresie, gdzie występuje korozja, co może doprowadzić do uszkodzenia uszczelnień.

Unikaj także:

• jazdy z zapaloną kontrolką układu hamulcowego lub ABS,
• używania płynu z otwartego opakowania przechowywanego przez długi czas,
• pozostawienia pustego zbiorniczka podczas odpowietrzania,
• pracy bez podpór pod samochodem,
• wyrzucania zużytego płynu do kanalizacji lub na ziemię.

Kiedy zrezygnować z samodzielnego odpowietrzania?

Pracę lepiej zlecić warsztatowi, gdy odpowietrznik jest urwany, przewód hamulcowy skorodowany, a pedał pozostaje miękki mimo prawidłowej procedury. Dotyczy to także sytuacji, w której świeci kontrolka ABS, występuje wyciek albo nie znasz historii napraw układu.

Układ hamulcowy bezpośrednio odpowiada za bezpieczeństwo jazdy. Jeżeli po odpowietrzaniu nie masz pewności co do twardości pedału i szczelności przewodów, samochód nie powinien być używany na drodze.