Jak zniwelować różnicę w kolorze lakieru?

Różnicę w kolorze lakieru najczęściej niweluje się przez właściwy dobór wariantu koloru, natrysk próbny oraz cieniowanie na sąsiednim elemencie. Sam kod producenta nie gwarantuje zgodności, ponieważ lakier na samochodzie starzeje się pod wpływem promieniowania UV, chemii drogowej i mycia. Z czasem zmienia się też jego połysk, głębia i odcień.

Dlaczego nowy lakier nie pasuje idealnie?

Kod lakieru określa kolor bazowy zastosowany podczas produkcji auta. Nie mówi jednak, jak powłoka wygląda po kilku lub kilkunastu latach eksploatacji. Ten sam kod może mieć kilka wariantów różniących się jasnością, temperaturą barwy lub ilością pigmentu.

Znaczenie ma także historia pojazdu. Element mógł być wcześniej lakierowany, a maska, dach czy błotniki mogły starzeć się w innym tempie. Dlatego dobór koloru nie polega wyłącznie na odczytaniu numeru z tabliczki. Lakiernik powinien porównać próbki z karoserią i ocenić je po wyschnięciu, najlepiej w świetle dziennym.

Z czego wynikają różnice w odcieniu?

Na końcowy efekt wpływają zarówno właściwości starej powłoki, jak i sposób przygotowania oraz aplikacji nowego lakieru. Najczęstsze przyczyny można uporządkować w taki sposób:

Przyczyna	Efekt	Sposób ograniczenia ryzyka
Starzenie lakieru	Jaśniejszy, ciemniejszy lub bardziej matowy odcień	Ocena sąsiednich elementów w świetle dziennym
Wariant kodu koloru	Inny ton mimo tego samego numeru producenta	Porównanie próbek i wybór właściwego wariantu
Lakier metaliczny lub perłowy	Inne ułożenie drobinek i zmiana odbioru koloru	Natrysk próbny oraz kontrola parametrów aplikacji
Niewłaściwy podkład	Zmiana głębi i jasności koloru	Dobór tła odpowiedniego dla danego lakieru
Brak cieniowania	Widoczna granica między nową i starą powłoką	Płynne przejście na sąsiedni fragment elementu

Przewiń tabelę w bok →

W przypadku lakierów metalicznych i perłowych liczy się nie tylko pigment. Kąt natrysku, ciśnienie, grubość warstwy oraz ułożenie drobinek mogą sprawić, że powierzchnia będzie wyglądała na jaśniejszą, ciemniejszą albo bardziej ziarnistą.

Czym jest cieniowanie lakieru?

Cieniowanie to płynne rozprowadzenie koloru poza naprawiany obszar, tak aby granica między starą i nową powłoką przestała być widoczna. Technika nie polega na stworzeniu idealnie identycznego pigmentu na całej powierzchni. Jej celem jest takie przejście tonalne, aby ludzkie oko nie wychwyciło różnicy.

Do wykonania cieniowania stosuje się między innymi blender, czyli żywicę do cieniowania. Ułatwia on rozprowadzenie materiału i uzyskanie łagodnego przejścia. Sama technika wymaga doświadczenia w ocenie koloru, kontroli pistoletu i doborze zakresu natrysku. Nie jest to zadanie dla amatora z puszką sprayu.

Cieniowanie najczęściej jest potrzebne, gdy:

naprawiany jest fragment błotnika, drzwi lub innego widocznego elementu
kolor jest metaliczny, perłowy albo trójwarstwowy
sąsiedni element ma widoczne ślady starzenia lub wcześniejszej naprawy
różnica między próbką a karoserią jest niewielka, lecz zauważalna po zestawieniu powierzchni

Można je pominąć, gdy naprawiany jest cały duży element, na przykład maska lub cały bok pojazdu, a granica nie wypada w miejscu widocznym dla obserwatora. Decyzja zależy od rodzaju koloru, stanu sąsiednich powierzchni i wielkości naprawy.

Jak przebiega przygotowanie i cieniowanie?

Prawidłowa kolejność pracy ogranicza ryzyko różnicy odcienia. Poszczególne etapy obejmują:

Oczyść powierzchnię z brudu, pyłu, silikonu i tłustych śladów. Następnie zmatów obszar naprawy oraz fragmenty, na które będzie wychodziło cieniowanie.
Zabezpiecz sąsiednie elementy folią lub papierem lakierniczym. Maskowanie powinno chronić auto przed pyłem i przypadkowym osadzaniem materiału, ale nie może tworzyć ostrej granicy w miejscu przejścia.
Dobierz wariant koloru na podstawie kodu, próbek oraz oględzin samochodu. Sam numer lakieru jest tylko punktem wyjścia.
Wykonaj natrysk próbny na karcie lub innym przygotowanym podłożu. Próbkę trzeba ocenić po wyschnięciu, w świetle dziennym i pod różnymi kątami.
Przygotuj podłoże. Podkład akrylowy i jego kolor wpływają na głębię finalnej powłoki, szczególnie przy jasnych oraz częściowo transparentnych lakierach.
Nałóż blender na obszar przewidziany do cieniowania. Materiał ten tworzy strefę, w której można łagodnie rozprowadzić nowy kolor.
Aplikuj bazę od naprawianego miejsca w kierunku sąsiedniej powierzchni, stopniowo zmniejszając intensywność natrysku. W lakierach metalicznych trzeba zachować powtarzalną technikę, ponieważ ułożenie drobinek wpływa na odbiór odcienia.
Przy kolorach efektowych zastosuj dropping, czyli końcową warstwę wykończeniową nakładaną przy obniżonym ciśnieniu. Pomaga to ustabilizować ułożenie metalicznych lub perłowych drobinek.
Nałóż lakier bezbarwny zgodnie z wymaganiami używanego systemu. Zbyt mała lub zbyt duża liczba warstw może zmienić połysk i głębię koloru.
Po utwardzeniu oceń przejście w świetle dziennym. Dopiero wtedy można rzetelnie stwierdzić, czy odcień i struktura powłoki łączą się z sąsiednim elementem.

Do precyzyjnej pracy używa się między innymi pistoletu HVLP z manometrem, który pozwala kontrolować ciśnienie natrysku. W przypadku lakierów trójwarstwowych proces jest bardziej wymagający, ponieważ osobno kontroluje się warstwę bazową, efektową i wykończenie. Przy dużej naprawie lub trudnym kolorze ocena warsztatowa ma większe znaczenie niż próba korygowania odcienia po fakcie.

Co decyduje o niewidocznym przejściu?

Najlepszy efekt daje połączenie właściwego wariantu koloru, natrysku próbnego, poprawnego przygotowania podłoża i cieniowania tam, gdzie wymaga tego sytuacja. Różnica w odcieniu nie musi oznaczać błędu w samym kodzie lakieru. Często wynika z naturalnego starzenia powłoki oraz różnic w aplikacji.

Profesjonalny lakiernik nie zaczyna od malowania elementu, lecz od porównania próbki z samochodem. Ocena w świetle dziennym i płynne przejście koloru są ważniejsze niż zamówienie materiału wyłącznie na podstawie numeru producenta.