Jak sprawdzić łożysko koła w samochodzie?
Jeśli podczas jazdy słyszysz narastające buczenie, które zmienia się przy skręcaniu, przyczyną może być łożysko koła. Wstępną diagnozę wykonasz na dwa sposoby: obserwując hałas podczas jazdy oraz sprawdzając luz na uniesionym kole. Brak wyczuwalnego luzu nie wyklucza jednak zużycia łożyska.
Jak brzmi zużyte łożysko koła?
Hałas uszkodzonego łożyska zwykle przypomina buczenie, huczenie albo szum narastający wraz z prędkością samochodu. Nie jest to dźwięk zależny od obrotów silnika, dlatego po wrzuceniu biegu jałowego nadal powinien być słyszalny podczas toczenia.
Najbardziej charakterystyczna jest zmiana natężenia hałasu w zakręcie. Podczas skręcania masa samochodu mocniej obciąża jedno koło, a odciąża drugie. Jeżeli buczenie wyraźnie się nasila albo cichnie przy zmianie kierunku jazdy, podejrzenie łożyska jest uzasadnione. Trzeba jednak pamiętać, że dokładne wskazanie strony bywa trudne, ponieważ dźwięk przenosi się przez nadwozie.
Podczas jazdy zwróć uwagę na następujące sygnały:
- Buczenie lub huczenie, które staje się głośniejsze wraz ze wzrostem prędkości.
- Zgrzytanie albo szorstki, metaliczny odgłos, szczególnie przy mocno zużytym łożysku.
- Zmianę tonu lub natężenia dźwięku podczas skręcania.
- Wibracje kierownicy albo nadwozia, które mogą pojawić się przy bardziej zaawansowanej awarii.
Podobny hałas powoduje także ząbkowanie opon. Dlatego sam dźwięk nie zawsze wystarcza do postawienia pewnej diagnozy. Pomocne jest porównanie zachowania auta na różnych nawierzchniach oraz sprawdzenie koła pod kątem luzu.
Jak sprawdzić luz łożyska na podniesionym kole?
Test wykonuj na równym, twardym podłożu. Samochód powinien mieć zaciągnięty hamulec postojowy, a koła pozostające na ziemi należy zabezpieczyć klinami. Jeśli sprawdzasz koło napędzane, skrzynia biegów powinna być ustawiona na luzie, aby koło mogło się swobodnie obracać.
Nigdy nie pracuj pod samochodem opartym wyłącznie na lewarku hydraulicznym. Po podniesieniu auta ustaw pod nim kobyłki lub inne podpory warsztatowe o właściwej nośności. Lewarek może się przesunąć albo opaść, dlatego nie traktuj go jako jedynego zabezpieczenia.
Sprawdzenie luzu wykonaj w następującej kolejności:
- Unieś samochód w miejscu wskazanym przez producenta i oprzyj go na stabilnej podporze.
- Chwyć koło obiema rękami za górną i dolną część, czyli w położeniu odpowiadającym godzinom 12 i 6.
- Poruszaj kołem do siebie i od siebie, zwracając uwagę na stukanie, wyczuwalne przeskoki albo pływanie koła.
- Powtórz próbę, chwytając koło za boki, mniej więcej w położeniu godzin 3 i 9.
- Jeżeli wyczuwasz wyraźny luz, poproś drugą osobę o poruszanie kołem i obserwuj, czy rusza się piasta, zwrotnica lub elementy układu kierowniczego.
Wyraźne stukanie lub kołysanie koła może wskazywać na zużyte łożysko. Luz przy chwycie za boki może jednak pochodzić także z drążka kierowniczego albo innego elementu zawieszenia. Z tego powodu sam test nie zawsze pozwala jednoznacznie wskazać winowajcę.
Ważny jest też przypadek odwrotny. Łożysko może hałasować, ale nie mieć jeszcze wyczuwalnego luzu. Dotyczy to szczególnie wcześniejszego stadium zużycia. Jeżeli buczenie wyraźnie zmienia się w zakrętach, a test koła nie wykazał nieprawidłowości, potrzebna będzie próba drogowa i ocena mechanika.
Co jeszcze może powodować hałas lub drgania?
Objawy zużytego łożyska częściowo pokrywają się z usterkami opon i hamulców. Poniższe porównanie pomaga wstępnie zawęzić przyczynę:
| Objaw | Łożysko koła | Zużyte opony | Układ hamulcowy |
|---|---|---|---|
| Hałas podczas jazdy | Buczenie narasta wraz z prędkością i może zmieniać się w zakręcie. | Ząbkowanie bieżnika powoduje jednostajny szum, często zależny od nawierzchni. | Słychać tarcie, piszczenie albo ocieranie, nierzadko także przy małej prędkości. |
| Wibracje kierownicy | Mogą pojawić się przy większym zużyciu lub luzie piasty. | Częściej wynikają z niewyważenia, uszkodzenia opony albo nierównego bieżnika. | Mogą występować podczas hamowania, zwłaszcza przy problemie z tarczą lub zaciskiem. |
| Ściąganie auta | Możliwe przy znacznym luzie lub uszkodzeniu łożyska. | Może wynikać z nierównego zużycia albo różnego ciśnienia w oponach. | Często wskazuje na nierówną pracę zacisku lub hamowanie jednego koła. |
Co zrobić po wykryciu usterki?
Wyraźny luz, głośne buczenie połączone z wibracjami albo pogarszające się prowadzenie auta to powód, aby ograniczyć jazdę i zlecić diagnostykę warsztatowi. Uszkodzone łożysko może pogorszyć stabilność koła, wpłynąć na pracę hamulca, a w skrajnym przypadku doprowadzić do poważnego uszkodzenia zespołu piasty i mocowania koła.
Jeżeli samochód trzeba przestawić do serwisu, jedź możliwie krótko i powoli, bez gwałtownego przyspieszania. Przy głośnym hałasie, silnych drganiach, wyraźnym luzie lub problemach z prowadzeniem bezpieczniejszy będzie transport auta. Sama wymiana często wymaga specjalistycznych narzędzi, dlatego po wstępnej diagnozie nie próbuj usuwać usterki metodą doraźną.