Po co zmieniać opony na zimowe?

Opony zimowe zmienia się nie ze względu na konkretną datę, lecz dlatego, że ich mieszanka gumowa zachowuje elastyczność w niskiej temperaturze. Przy około 7°C opony letnie zaczynają twardnieć, co pogarsza przyczepność i może wydłużyć drogę hamowania. Zimówki są więc potrzebne nie tylko na śniegu, ale także na zimnym, mokrym asfalcie.

Co dzieje się z oponą w niskiej temperaturze?

Opona musi elastycznie odkształcać się podczas kontaktu z nawierzchnią. Dzięki temu bieżnik przylega do asfaltu i może przenosić siły związane z hamowaniem, przyspieszaniem oraz skręcaniem. Właściwości te zależą między innymi od mieszanki gumowej użytej do produkcji bieżnika.

Opony letnie są projektowane z myślą o wyższych temperaturach. Gdy temperatura spada w okolice 7°C i niżej, ich guma stopniowo twardnieje. Nie staje się dosłownie plastikiem, ale kierowca może odczuć słabszą przyczepność, mniej pewne reakcje na ruch kierownicą i gorsze hamowanie.

Opony zimowe wykorzystują bardziej miękką mieszankę, która pozostaje elastyczna podczas chłodnych dni i poranków z przymrozkiem. Ich bieżnik łatwiej dopasowuje się do nierówności nawierzchni, a liczne lamele pomagają uzyskać przyczepność na śniegu oraz błocie pośniegowym. Dlatego zimówki mają znaczenie także wtedy, gdy droga jest tylko mokra i zimna, bez warstwy śniegu.

Jakie korzyści daje jazda na oponach zimowych?

Właściwości mieszanki i rzeźby bieżnika przekładają się na konkretne zachowanie samochodu w chłodnych warunkach:

• Krótsza droga hamowania na zimnym i mokrym asfalcie, a także na nawierzchni pokrytej śniegiem.
• Lepsze odprowadzanie błota pośniegowego dzięki głębszemu bieżnikowi i większej liczbie nacięć.
• Większa stabilność podczas ruszania, przyspieszania i pokonywania zakrętów w niskiej temperaturze.
• Sprawniejsza współpraca z systemami ABS i ESP, które mogą skutecznie działać tylko wtedy, gdy opony mają odpowiednią przyczepność.

Nie oznacza to, że sama wymiana opon rozwiązuje każdy problem na śliskiej drodze. Znaczenie mają także prędkość, stan nawierzchni, ciśnienie i głębokość bieżnika. Zimowa mieszanka daje jednak samochodowi lepsze warunki do przenoszenia sił na drogę.

Kiedy zmienić opony i dlaczego nie jeździć na zimówkach latem?

Granica 7°C jest punktem odniesienia, a nie sztywnym terminem wpisanym w kalendarz. Lepiej obserwować średnią dobową temperaturę przez kilka kolejnych dni, poranne przymrozki i prognozę pogody. Sam początek października nie oznacza jeszcze, że trzeba natychmiast odwiedzić wulkanizatora, podobnie jak koniec marca nie wyznacza automatycznie dnia powrotu do opon letnich.

Pomocna jest metoda płaszcza. Jeżeli nawet w najcieplejszej części dnia potrzebujesz grubszego płaszcza lub kurtki nie z powodu deszczu czy wiatru, lecz odczuwalnego chłodu, to sygnał, że warunki zaczynają sprzyjać oponom zimowym. To prosta wskazówka, która pomaga patrzeć na rzeczywistą temperaturę zamiast na datę.

Zbyt wczesna wymiana także ma swoje konsekwencje. Zimówki nie są przeznaczone do pracy w wysokiej temperaturze i na rozgrzanym, suchym asfalcie. Jazda na nich latem może powodować:

• Szybsze zużycie miękkiej mieszanki i bieżnika.
• Wyższe opory toczenia, które mogą zwiększać zużycie paliwa.
• Wydłużenie drogi hamowania na suchej, ciepłej nawierzchni.
• Mniej precyzyjne reakcje samochodu na ruchy kierownicą.

Jazda na zimówkach przez cały rok nie jest więc dobrym kompromisem. W chłodnych miesiącach ich zalety dotyczą przede wszystkim elastyczności gumy i przyczepności, natomiast w upały ta sama miękka mieszanka zużywa się szybciej i nie zapewnia najlepszych właściwości jezdnych. Kierowca korzystający z opon całorocznych z oznaczeniem 3PMSF wybiera inne rozwiązanie konstrukcyjne i nie musi sezonowo zmieniać kompletu, choć takie opony również mają swoje ograniczenia.

Czy w Polsce trzeba zmieniać opony?

W Polsce nie ma ustawowego obowiązku sezonowej wymiany opon na zimowe. Jest to jednak decyzja bezpośrednio związana z bezpieczeństwem własnym i innych uczestników ruchu. Przepisy wymagają, aby ogumienie było sprawne i nie miało uszkodzeń zagrażających bezpieczeństwu, ale sama legalność jazdy na oponach letnich nie oznacza, że będą one właściwym wyborem przy niskiej temperaturze.

Najrozsądniej traktować zmianę ogumienia jako reakcję na warunki: gdy chłód utrzymuje się przez kilka dni, pojawiają się przymrozki, a temperatura spada w okolice 7°C, opony zimowe pomagają zachować przyczepność. Gdy robi się ciepło, warto wrócić do opon letnich, aby nie zużywać przedwcześnie zimowej mieszanki i nie pogarszać hamowania na rozgrzanym asfalcie.