Śruby do felg – stożek czy kula? Jak wybrać odpowiednie?
Śruby do felg dobiera się według kształtu gniazda w feldze, a nie jej materiału. Felga aluminiowa nie zawsze wymaga śruby stożkowej, a stalowa nie zawsze kulistej. Zastosowanie niewłaściwego typu powoduje punktowy styk, może uszkodzić gniazdo i doprowadzić do odkręcenia koła podczas jazdy.
Stożek czy kula – od czego zależy wybór?
Śruba stożkowa pasuje do gniazda stożkowego, a śruba kulista, nazywana też sferyczną, do gniazda o zaokrąglonym profilu. Łeb śruby powinien przylegać do gniazda możliwie dużą, równomierną powierzchnią. Samo mocne dokręcenie nie naprawi niedopasowania.
Popularne przekonanie „alufelga oznacza stożek, a felga stalowa kulę” jest błędne. W oryginalnych felgach grupy VAG, zarówno stalowych, jak i aluminiowych, często spotyka się gniazda kuliste. Podobne rozwiązanie występuje w wielu modelach Mercedesa. Z kolei liczne felgi aluminiowe produkowane jako zamienniki mają gniazda stożkowe. Przy felgach replikach trzeba sprawdzić konkretny model, ponieważ ich gniazdo może różnić się od stosowanego w feldze fabrycznej.
Nie dobieraj śruby na podstawie materiału felgi. Najpierw sprawdź profil gniazda.
Jak rozpoznać gniazdo stożkowe lub kuliste?
Najłatwiej wykonać oględziny po zdjęciu koła. Głębokie gniazdo może jednak utrudniać ocenę wzrokową. Pomocny jest prosty, sztywny przedmiot, na przykład ołówek, wykałaczka albo cienki drut.
Przyłóż go do powierzchni gniazda i sprawdź, czy przylega do niej na całej długości. Nie oceniaj wyłącznie tego, czy włożona śruba wydaje się stabilna. Niewłaściwa śruba może mieć pewien luz, a prawidłowa również nie zawsze będzie całkowicie nieruchoma przed dokręceniem.
Podczas sprawdzania zwróć uwagę na następujące cechy:
- Gniazdo stożkowe ma proste, skośne ścianki, które zbiegają się w kierunku otworu.
- Gniazdo kuliste ma zaokrąglony profil, dlatego prosty przedmiot zwykle nie przylega do niego na całej długości.
- Odcisk z plasteliny pozwala odwzorować profil gniazda, gdy otwór jest głęboki lub słabo widoczny.
- Informacja producenta felgi ma pierwszeństwo przed ogólną regułą dotyczącą marki samochodu.
| Typ gniazda | Wygląd i test | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| Stożkowe | Proste, skośne ścianki. Ołówek lub wykałaczka może przylegać do profilu na całej długości. | Częsty wybór w nieoryginalnych felgach aluminiowych i wielu felgach zamiennych. |
| Kuliste | Zaokrąglona powierzchnia. Przyłożony prosty przedmiot pozostawia prześwit. | Spotykane między innymi w oryginalnych felgach VAG i wielu felgach Mercedesa, niezależnie od materiału. |
Jeżeli test wykonany śrubą daje niejednoznaczny wynik, nie próbuj dokręcać koła „na wyczucie”. Śruba z innym podsadzeniem może opierać się tylko punktowo, co niszczy gniazdo i zmniejsza pewność mocowania.
Jak dobrać skok, średnicę i długość śruby?
Kształt łba to tylko jeden z parametrów. Trzeba jeszcze dopasować gwint oraz długość roboczą. Skok i średnica wynikają z gwintu w piaście koła, dlatego pozostają takie same przy zmianie felgi stalowej na aluminiową, o ile nie zmienia się piasta ani nie stosujesz dodatkowych elementów.
Przykładowe oznaczenia to M12 × 1,25, M12 × 1,5 oraz M14 × 1,5. Pierwsza część określa średnicę gwintu, a druga jego skok. Parametr ET felgi nie wyznacza długości śruby. Znaczenie mają przede wszystkim grubość felgi w miejscu mocowania oraz ewentualne dystanse.
Przy doborze parametrów sprawdź:
- średnicę gwintu, na przykład M12 lub M14, zgodną z piastą,
- skok gwintu, na przykład 1,25 albo 1,5 mm,
- typ podsadzenia, czyli stożek lub kula,
- długość roboczą mierzoną od powierzchni stożka albo kuli do końca gwintu.
Jak zmierzyć długość śruby przy zmianie felg?
Nie mierz całkowitej długości łba razem z gwintem. Najbezpieczniej porównać starą i nową felgę przy użyciu dotychczasowej śruby:
- Odkręć jedno koło i zmierz długość starej śruby od stożka lub kuli do końca gwintu.
- Przełóż śrubę przez starą felgę i zmierz, ile gwintu wystaje po jej wewnętrznej stronie.
- Przełóż tę samą śrubę przez nową felgę i zmierz wystającą część gwintu.
- Dodaj do długości starej śruby różnicę między obu pomiarami wystającego gwintu.
Przykład: jeśli stara śruba ma 28 mm, przez starą felgę wystaje 12 mm, a przez nową tylko 5 mm, potrzebna długość wynosi około 35 mm, ponieważ 28 + (12 – 5) = 35 mm. Wynik trzeba jeszcze potwierdzić przez sprawdzenie zazębienia gwintu i dokumentacji felgi.
Zbyt krótka śruba może nie zapewnić wystarczającego zazębienia w piaście, a wtedy rośnie ryzyko uszkodzenia gwintu i utraty mocowania. Zbyt długa śruba może natomiast sięgać zbyt głęboko, ocierać o elementy hamulca lub blokować mechanizm hamulca postojowego. Po zamontowaniu koła należy sprawdzić, czy śruba obraca się bez kolizji, zanim samochód wyjedzie na drogę.
Kiedy lepiej pojechać do wulkanizatora?
Skorzystaj z pomocy specjalisty, gdy gniazdo jest głębokie i nie możesz jednoznacznie ocenić jego profilu, felga jest repliką bez czytelnej dokumentacji albo śruba wkręca się z wyczuwalnym oporem. Dotyczy to także sytuacji, w której nie znasz średnicy i skoku gwintu lub podejrzewasz uszkodzenie gwintu w piaście.
Wulkanizator może sprawdzić profil gniazda, dobrać śrubę do konkretnej felgi i ocenić, czy jej długość nie powoduje kolizji z hamulcem. Koszt takiej weryfikacji jest niewielki w porównaniu z naprawą uszkodzonej felgi, piasty albo skutkami odkręcenia koła.
Najpierw dopasuj gniazdo, potem gwint i długość. Dopiero komplet tych parametrów daje bezpieczne mocowanie koła.
